Тарзи ҳаёти солим (ЗОЖ): Калиди саломатии дил
Саломатии дил дар ҳаёти мо нақши бисёр муҳим мебозад. Дил муҳаррики асосии биологии бадани инсон буда, хунрасонии тамоми организмро таъмин мекунад. Он бидуни танаффус фаъолият менамояд. Аз ин рӯ, нигоҳдории саломатии дилу рагҳо вазифаи асосии ҳар як шахс мебошад. Яке аз роҳҳои самараноки нигоҳ доштани саломатии дил — риояи тарзи ҳаёти солим (ЗОЖ) мебошад.
ЗОЖ чист?
ЗОЖ ё тарзи ҳаёти солим маҷмӯи тадбирҳо ва одатҳое мебошад, ки ба ҳифз ва таҳкими саломатии инсон равона шудаанд.
- Ғизои дуруст: Истеъмоли мутавозини меваву сабзавот, моҳӣ, чормағз ва маҳсулоти камравған.
- Фаъолияти ҷисмонӣ: Машқҳои мунтазам, аз ҷумла роҳгардии ҳаррӯза.
- Даст кашидан аз одатҳои зараровар: Рад кардани тамокукашӣ ва машрубот.
- Муоинаи тиббӣ: Санҷишҳои мунтазам барои пешгирии бемориҳо.
ЗОЖ ва дил: робитаи мустақим
- Коҳиши хавфи бемориҳои дилу раг
- Мустаҳкам шудани девораҳои рагҳо
- Назорати сатҳи холестерин
- Баланд шудани устувории ҷисмонӣ
Ғизои солим
Маълумоти асосӣ
Ғизои солим организмро аз бемориҳои ғайрисироятӣ муҳофизат намуда, саломатии дил, рагҳо ва тамоми баданро беҳтар мекунад.
Истеъмоли равғанҳо бояд камтар аз 30% энергияи умумӣ бошад, шакарҳои озод — камтар аз 10% ва намак — на бештар аз 5 г дар як рӯз.
Барои калонсолон
- На камтар аз 400 г меваю сабзавот дар як рӯз
- Истеъмоли ғалладонагиҳои бутун
- Маҳдуд кардани равғанҳои сершуда ва транс
- Истифодаи намаки йоднок
Барои кӯдакон
- 6 моҳи аввал — танҳо синамаконӣ
- Идомаи синамаконӣ то 2 сол ва бештар
- Ғизои иловагӣ бе намак ва шакар
Тавсияҳои амалӣ
Мева ва сабзавот
- Ҳар рӯз дар ғизо истифода бурдан
- Истеъмоли маҳсулоти мавсимӣ
- Гуногунрангӣ дар интихоби маҳсулот
Равғанҳо
- Пухтупаз бо буғ ё ҷӯшондан
- Истифодаи равғанҳои растанӣ
- Маҳдуд кардани ғизои бирёншуда
Шакар ва намак
- Кам кардани нӯшокиҳои ширин
- Маҳдуд кардани намак дар пухтупаз
- Иваз кардани шириниҳо бо мева
Фаъолияти ВОЗ
Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (ВОЗ) стратегияҳо ва барномаҳои байналмилалиро барои пешгирии бемориҳои ғайрисироятӣ ва тарғиби ғизои солим амалӣ менамояд.
Манбаъ
Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (ВОЗ):
https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet